Najczęściej zadawane pytania
Kiedy wymagany jest pomiar radonu?
Ustala się poziom odniesienia dla średniorocznego stężenia promieniotwórczego radonu w powietrzu w:
1) miejscach pracy wewnątrz pomieszczeń oraz
2) pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi – w wysokości 300 Bq/m3 (bekereli na metr sześcienny).
Pomiar stężenia radonu w miejscach pracy powinien być zapewniony przez kierowników jednostek wykonujących działalność, w której występują miejsca pracy:
1) zlokalizowane wewnątrz pomieszczeń na poziomie parteru lub piwnicy na terenach, na których średnioroczne stężenie promieniotwórcze radonu w powietrzu w znacznej liczbie budynków może przekroczyć poziom odniesienia,
2) pod ziemią,
3) związane z uzdatnianiem wód podziemnych na terenach, na których średnioroczne stężenie promieniotwórcze radonu w powietrzu w znacznej liczbie budynków może przekroczyć poziom odniesienia.
Tereny, na których średnioroczne stężenie promieniotwórcze radonu w powietrzu wewnątrz pomieszczeń w znacznej liczbie budynków może przekraczać poziom odniesienia, są określeniu w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Jak często wykonuje się kontrolę szczelności źródeł?
Kontrola źródeł promieniotwórczych obejmuje sprawdzenie, nie rzadziej niż raz na rok kalendarzowy:
1) zgodności stanu źródeł z dokumentami ewidencji źródeł promieniotwórczych;
2) szczelności zamkniętych źródeł promieniotwórczych;
3) warunków stosowania i przechowywania źródeł promieniotwórczych;
4) sposobu zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych przed utratą, uszkodzeniem, kradzieżą lub dostaniem się w ręce osób nieuprawnionych
Kontrolę szczelności źródła promieniotwórczego wykonuje się także po zdarzeniu radiacyjnym oraz innym incydencie mogącym mieć wpływ na szczelność źródła, w szczególności po pożarze, korzystaniu ze źródła przez osobę nieuprawnioną, czasowej utracie posiadania źródła i po odzyskaniu go po kradzieży.
Do czego zobowiązany jest kierownik jednostki organizacyjnej zatrudniając pracowników w warunkach narażenia?
Kierownik jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników w warunkach narażenia jest obowiązany zapewnić:
1) opiekę medyczną pracownikom oraz niezbędne środki ochrony indywidualnej i sprzęt dozymetryczny, stosownie do warunków narażenia;
2) prowadzenie pomiarów dawek indywidualnych albo pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy oraz rejestrowanie danych w tym zakresie;
3) w przypadku działalności, które mogą prowadzić do uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska – opracowanie i wdrożenie procedur pomiaru i oceny narażenia osób z ogółu ludności, prowadzenie pomiarów, a także rejestrowanie wyników tych pomiarów oraz wyników oceny narażenia osób z ogółu ludności;
4) odpowiedni dobór, właściwe użytkowanie, sprawdzenie sprawności i konserwację przyrządów dozymetrycznych oraz ich wzorcowanie.
Co powinny w szczególności zawierać szkolenia z ochrony radiologicznej?
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić prowadzenie wstępnych i okresowych – nie rzadziej niż co 5 lat, a w przypadku obiektów jądrowych w terminach określonych w zezwoleniu na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, polegającej na budowie, rozruchu, eksploatacji lub likwidacji takich obiektów – szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, zgodnie z opracowanym przez siebie programem. Szkoleniem są również objęci pracownicy uczestniczący w transporcie materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych, odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego.
1) ogólne procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane z działalnością wykonywaną przez jednostkę organizacyjną;
2) procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane z konkretnym stanowiskiem pracy;
3) procedury wykonywania czynności roboczych na konkretnym stanowisku pracy;
3a) informację o zagrożeniach dla zdrowia związanych z pracą wykonywaną na konkretnym stanowisku pracy, powodowanych przez promieniowanie jonizujące;
3b) informację o znaczeniu, jakie ma spełnianie wymagań prawnych, technicznych, medycznych i organizacyjnych;
3c) plany postępowania w przypadku zdarzeń radiacyjnych oraz procedury postępowania w takich przypadkach;
4) informację o możliwych skutkach utraty kontroli nad materiałem jądrowym, źródłem promieniowania jonizującego lub odpadem promieniotwórczym, z którym jest wykonywana działalność;
4a) w przypadku działalności ze źródłem wysokoaktywnym – szczególne wymogi w zakresie bezpiecznego zarządzania i kontroli źródeł wysokoaktywnych;
5) w przypadku kobiet – także informację o konieczności niezwłocznego powiadomienia kierownika jednostki organizacyjnej o ciąży oraz informację o ryzyku skażenia promieniotwórczego dziecka karmionego piersią przez matkę, w przypadku gdy istnieje możliwość skażenia promieniotwórczego ciała matki;
6) w przypadku elektrowni jądrowej – szkolenia przewidujące wykonywanie czynności roboczych na symulatorach rzeczywistych urządzeń jądrowych takiej elektrowni, a w przypadku reaktora badawczego – szkolenia na specjalistycznym oprogramowaniu odwzorowującym urządzenia i działanie reaktora badawczego.
Kiedy kierownik jednostki organizacyjnej zasięga opinii inspektora OR?
Kierownik jednostki organizacyjnej zasięga opinii inspektora ochrony radiologicznej na temat badania i sprawdzania urządzeń ochronnych i przyrządów dozymetrycznych, obejmującej w szczególności:
1) ocenę urządzeń mających wpływ na ochronę radiologiczną – przed dopuszczeniem do ich stosowania;
2) dopuszczenie do stosowania nowych lub zmodyfikowanych źródeł promieniowania jonizującego, z punktu widzenia ochrony radiologicznej;
3) sprawdzanie skuteczności stosowanych środków i technik ochrony przed promieniowaniem jonizującym;
4) wzorcowanie przyrządów dozymetrycznych, sprawdzanie ich sprawności i właściwego użytkowania, a także ich konserwacji;
5) ocenę obiektu lub instalacji z punktu widzenia ochrony radiologicznej – przed dopuszczeniem ich do eksploatacji.
Jaki jest zakres obowiązków inspektora ochrony radiologicznej?
Do zakresu obowiązków inspektora ochrony radiologicznej oraz należy nadzór nad przestrzeganiem przez jednostkę organizacyjną wymagań ochrony radiologicznej, w szczególności:
1) nadzór nad przestrzeganiem prowadzenia działalności według procedur wewnętrznych i instrukcji pracy oraz nad prowadzeniem dokumentacji dotyczącej bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym dotyczącej pracowników i innych osób przebywających w jednostce organizacyjnej w warunkach narażenia, z wyjątkiem ochrony radiologicznej pacjentów poddanych terapii i diagnostyce z wykorzystaniem promieniowania jonizującego;
2) tworzenie lub udział w tworzeniu procedur wewnętrznych i instrukcji pracy dotyczącej bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
3) nadzór nad spełnianiem warunków dopuszczających pracowników do zatrudnienia na danym stanowisku pracy, w tym dotyczących szkolenia pracowników na stanowisku pracy w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
4) opracowanie programu pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy, programu pomiarów dawek indywidualnych oraz ewidencji dawek indywidualnych i przedstawienie tych programów i ewidencji do zatwierdzenia kierownikowi jednostki organizacyjnej;
5) nadzór nad realizacją programów, o których mowa w pkt 4; 6) prowadzenie wykazu źródeł promieniowania jonizującego;
7) prowadzenie okresowych ocen stanu systemów bezpieczeństwa i ostrzegania;
8) informowanie i szkolenie pracowników w zakresie ochrony radiologicznej;
9) dokonywanie wstępnej oceny narażenia pracowników na podstawie wyników pomiarów dawek indywidualnych lub pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy i przedstawianie jej kierownikowi jednostki organizacyjnej;
10) ustalanie wyposażenia jednostki organizacyjnej w środki ochrony indywidualnej, przyrządy dozymetryczne oraz inne wyposażenie służące do ochrony pracowników przed promieniowaniem jonizującym, a także nadzór nad działaniem aparatury dozymetrycznej, sygnalizacji ostrzegawczej i prawidłowym oznakowaniem miejsc pracy ze źródłami promieniowania jonizującego;
11) współpraca ze służbą bezpieczeństwa i higieny pracy albo osobami wykonującymi zadania tej służby, osobami wdrażającymi program zapewnienia jakości, służbami przeciwpożarowymi i ochrony środowiska w zakresie ochrony przed promieniowaniem jonizującym;
12) wydawanie kierownikowi jednostki organizacyjnej opinii w zakresie ochrony przed promieniowaniem jonizującym, stosownie do charakteru działalności i typu posiadanych uprawnień, w szczególności w odniesieniu do:
a) optymalizacji i ograniczników dawki (limitów użytkowych dawki),
b) obiektów, instalacji oraz stosowania źródeł promieniowania jonizującego i ich wymiany,
c) wyznaczania terenów kontrolowanych i nadzorowanych,
d) klasyfikacji pracowników,
e) pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy i pomiarów dawek indywidualnych,
f) wyposażenia w przyrządy dozymetryczne,
g) programów zapewniania jakości,
h) monitoringu środowiska,
i) postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym,
j) zapobiegania zdarzeniom radiacyjnym i wypadkom,
k) przygotowania na wypadek zdarzenia radiacyjnego oraz reagowania w przypadku wystąpienia takiego zdarzenia,
l) szkoleń pracowników oraz dopuszczenia ich do pracy w warunkach narażenia;
13) występowanie do kierownika jednostki organizacyjnej z wnioskiem o wstrzymanie prac w warunkach narażenia, w przypadku naruszenia warunków zezwolenia lub wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, oraz niezwłoczne informowanie o tym organu, który wydał zezwolenie;
14) nadzór nad postępowaniem wynikającym z zakładowego planu postępowania awaryjnego, w przypadku gdy na terenie jednostki organizacyjnej zaistnieje zdarzenie radiacyjne;
Usługi inspektora ochrony radiologicznej
Pełnienie zadań zakładowego inspektora ochrony radiologicznej
w tym m.in.:
Nadzór nad przestrzeganiem przez jednostkę organizacyjną wymagań ochrony radiologicznej w jednostkach organizacyjnych pozamedycznych:
- tworzenie dokumentacji, procedur wewnętrznych i instrukcji pracy dotyczącej pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące;
- informowanie i szkolenie pracowników w zakresie ochrony radiologicznej;
- dobór odpowiedniego wyposażenia jednostki organizacyjnej - w tym aparatury dozymetrycznej,
- współpraca z organem nadzoru - Państwową Agencją Atomistyki,
- dokonywanie oceny narażenia pracowników poprzez wykonywanie pomiarów środowiska pracy.
Ocena narażenia pracowników i osób z ogółu ludności
Dokonywana poprzez wykonywanie pomiarów dozymetrycznych lub/i wyników pomiarów dawek indywidualnych wymaganych przez przepisy Prawa Atomowego. Dzięki pomiarom środowiska pracy możemy zapewnić bezpieczeństwo pracownikom wykonującym pracę w narażeniu na promieniowanie jonizujące pochodzące nie tylko ze źródeł promieniotwórczych, ale także i naturalnie występujący radon.
Należy dokonywać oceny narażenia pracowników na promieniowanie jonizujące nie rzadziej, niż co 3 miesiące.
Wykonywanie kontroli szczelności źródeł promieniotwórczych
Kontrola szczelności źródeł jest wymagana przez prawo i należy ją wykonywać nie rzadziej niż raz na rok. Wykonuje się ją także po zdarzeniu radiacyjnym lub innym incydencie mogącym mieć wpływ na szczelność źródła, np.: pożar, korzystanie ze źródła przez osobę nieuprawnioną, po odzyskaniu źródła po kradzieży. Nieszczelne źródło promieniotwórcze niesie ogromne ryzyko dla osób przebywających w jego otoczeniu i dla środowiska.
Prowadzenie szkoleń z ochrony radiologicznej
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany do zapewnienia wstępnych i okresowych szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - nie rzadziej niż co 5 lat. W przypadku obiektów jądrowych zależy to od terminów określonych w zezwoleniu. Pracownicy uczestniczący w transporcie materiałów promieniotwórczych, też powinni być objęci szkoleniem. Zapewniam je w zgodności z obowiązującym prawem krajowym oraz międzynarodową Umową ADR.
Oferuję także pomoc w przygotowaniu kandydata na Inspektora Ochrony Radiologicznej IOR-1Z, IOR-1R, IOR-1 do państwowego egzaminu organizowanego przez Państwową Agencję Atomistyki.
☎ +48 503 534 907
✉ biuro@nusarp.eu
NIP: 9111986865
Twardogóra, k. Wrocławia